Er is de afgelopen week veel te doen geweest in de Delftse media over de overlast van straatmuzikanten. De VVD kreeg klachten van bewoners en van ondernemers. Recent is de Algemene Plaatselijke Verordening  (APV) aangepast en zijn de regels verscherpt. Op grond van de APV is het in zijn algemeenheid toegestaan in het openbaar muziek te maken. Muziek maken mag niet als het verkeer gehinderd wordt, de openbare orde verstoord wordt, het woon- en leefklimaat nadelig beïnvloed wordt of overlast wordt veroorzaakt. Deze wettelijke regeling is in maart 2011 aangevuld met een Uitvoeringsbesluit waarmee in een reeks van straten in de binnenstad het nu verboden is om  in het openbaar muziek te maken.

De huidige regeling van straatmuzikanten werkt niet goed.

In vraaggesprekken in de stad werd gezegd dat oost-Europese muziekmakers ’s ochtends met een busje in de binnenstad worden uitgezet en ’s avonds worden opgehaald, dit veronderstelt een georganiseerde werkwijze die tenminste de schijn van onsmakelijke praktijken tot gevolg heeft. Dit verdient de aandacht van het stadsbestuur en de politie.

De regeling is niet gericht genoeg,  maakt geen onderscheid tussen bedelende lieden die zonder enige muzikale vaardigheid een muziekinstrument bedienen en het oud-Hollandse draaiorgel.  Draaiorgels, en een ieder die met enige algemeen herkende en erkende vaardigheid muziek maakt hoort niet onder dit algemeen verbod te vallen. Er zal dus onderscheid gemaakt moeten worden. In de Delftse Post werden de audities genoemd voor muzikanten die in de Parijse metro willen spelen. Een goede te overwegen suggestie waarvan ongetwijfeld een prachtig periodiek evenement op de Markt te maken is.

De regeling is te klein, legt enkel beperkingen op aan het maken van muziek in de binnenstad, terwijl er meer plaatsen in de stad zijn waar overlast wordt ervaren. De VVD krijgt ook klachten over bedelende muziekmakers op en rond het station. Dat betekent dat de overlast zich gaat verplaatsen. Te verwachten is dat ze ook zullen opduiken in De Hove.

De regeling wordt nog niet nageleefd, met regelmaat worden de bedelaars in de binnenstad gezien en gehoord. De politie en TOR hadden over de oude regeling met maximum speeltijden aangegeven dat handhaving door interpretatie van de regels een probleem was. De nieuwe regeling is, hoewel niet perfect, in de handhaving eenvoudig. Het mag niet of het mag wel. Nu nog doen.

Het is te overwegen om de regeling doelgerichter te maken door een verbod in te stellen voor het maken van muziek in het openbaar, met een ontheffingsbevoegdheid voor de burgemeester. Die ontheffing wordt enkel verleend aan straatmuzikanten met algemeen herkende en erkende kwaliteiten. Ieder kwartaal is er een openbare auditie op de Markt zodat  het publiek over die kwaliteiten kan adviseren aan de burgemeester. Dat kan een goedkope publiekstrekker worden. De bestaande uitzondering op Koninginnedag kan blijven bestaan, dan mag er zonder ontheffing muziek gemaakt worden.

Tijd voor een discussie in de partij, met de bewoners en de ondernemers.

- wordt vervolgd -

Ronald Vuijk

Vicevoorzitter raadsfractie VVD Delft

Oorspronkelijk geplaatst op www.watkrijgtnederlandvandelft.nl

Het Stadsgewest Haaglanden heeft net als de gemeente Delft een commissie van advies voor de bezwaarschriften. Die is door en voor het algemeen bestuur ingesteld. In 2010 heeft de commissie vijf bezwaarschriften ontvangen. Eén bezwaarschrift werd na een rechterlijke uitspraak opnieuw in behandeling genomen. Vijf van de zes zijn afgehandeld. Twee adviezen zijn door het dagelijks bestuur overgenomen. Drie zaken zijn bij de rechter aanhangig gemaakt. Die drie zijn interessant. Wat speelt hier, en vooral, hoe loopt het af en wat is er van te leren als het gaat om regels voorbereiden, vaststellen en uitvoeren? De uitspraken over besluiten die tot aan het hoogste rechtscollege worden bestreden geven inzicht in de kwaliteit van de besluitvorming doordat iets gezegd wordt over de motivering, de belangenafweging, de interpretatie van de regels en de zorgvuldigheid van de voorbereiding van het besluit. Die einduitspraken kunnen aanknopingspunten bieden voor het aanpassen van de regels of van het beleid.

In Delft zijn vorig jaar 700 bezwaarschriften ingediend, daarvan zijn er 536 afgehandeld door er 114 gegrond, 324 ongegrond en 98 niet-ontvankelijk te verklaren.Van de 114 ‘gegrond’-adviezen heeft de commissie in 39 zaken geconstateerd dat het besluit onvoldoende of onjuist was gemotiveerd.  In 23 zaken is de commissie na afweging van alle bij de zaak betrokken feiten, omstandigheden en belangen tot een andere conclusie gekomen dan het bestuursorgaan. In 26 zaken heeft de commissie geconcludeerd dat regelgeving of beleid onjuist is toegepast, dan wel dat regelgeving of beleid anders is geïnterpreteerd. Tenslotte werd in 15 zaken een gegrond-advies afgegeven vanwege onzorgvuldige voorbereiding van het besluit.

In het Jaarverslag van de commissie van de bezwaarschriften van Delft 2010 is, in tegenstelling tot Haaglanden, geen informatie opgenomen over bezwaarschriften die daarna aanhangig zijn gemaakt bij de rechter. Die informatie wil de VVD Delft graag alsnog ontvangen. Om uiteindelijk iets te leren van kritiek.

Ronald Vuijk

Vicevoorzitter raadsfractie VVD Delft

Oorspronkelijk geplaatst op www.watkrijgtnederlandvandelft.nl

Beschermen

De bescherming van de burger tegen de overheid vindt een grondslag in grondrechten die zijn vastgelegd in de Grondwet en Europese- en internationale verdragen. Zij verder verbijzonderd in algemene beginselen van behoorlijk bestuur waarvan onderdelen zijn vastgelegd in de Algemene wet bestuursrecht. Een burger die ‘met de vingers tussen de deur’ komt in een verschil van mening met de overheid kan tegen een besluit van de overheid een beroepschrift indienen en tegen misdragingen van een overheidsmedewerker een klacht indienen.

Bezwaar maken

Delft neemt jaarlijks vele duizenden besluiten die vatbaar zijn voor bezwaar. Delft regelt de afhandeling van bezwaarschriften in de Verordening Adviescommissie voor bezwaarschriften Delft. In 2010 werden bij deze commissie 700 bezwaarschriften ingediend. De commissie adviseerde aan het College van Burgemeester en Wethouders over 536 afgehandelde bezwaarschriften om er 114 gegrond, 324 ongegrond en 98 niet-ontvankelijk te verklaren. Er is over de jaren een dalende trend in het aantal gegrondverklaringen. Mijn bijzondere aandacht gaat uit naar de gegronde bezwaarschriften. Van de 114 ‘gegrond’-adviezen heeft de commissie in 39 zaken geconstateerd dat het besluit onvoldoende of onjuist was gemotiveerd. De redenen waarom een besluit genomen is, komen in de beschikking dan onvoldoende duidelijk tot uitdrukking. In 23 zaken is de commissie na afweging van alle bij de zaak betrokken feiten, omstandigheden en belangen tot een andere conclusie gekomen dan het bestuursorgaan. Dit doet zich met name bij de complexere zaken voor, waar veel factoren een rol spelen of waarbij meerdere belangen om voorrang strijden. In 26 zaken heeft de commissie geconcludeerd dat regelgeving of beleid onjuist is toegepast, dan wel dat regelgeving of beleid anders is geïnterpreteerd. Tenslotte werd in 15 zaken een gegrond-advies afgegeven vanwege onzorgvuldige voorbereiding van het besluit.

Klagen

Dagelijks hebben de 1.500 medewerkers van de gemeente Delft intensief contact met burgers. Dat contact gaat niet altijd goed en dan kan er een klacht ingediend worden. Elke gemeente is verplicht een ombudsfunctie te hebben. Dat kan door het aanstellen van een gemeentelijke ombudsman of door zich aan te sluiten bij de Nationale ombudsman. Delft heeft gekozen voor de laatste variant. In 2009 zijn er 20 klaagschriften ingediend, waarbij in 19 gevallen geen aanleiding gezien werd een onderzoek in te stellen en in 1 geval wel, waarna op grond van het oordeel van de Ombudsman het beleid is aangepast. Over 2010 heeft het College van Burgemeester en Wethouders nog niet gerapporteerd. De Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer heeft zich in zijn eigen Jaarverslag 2010 uitgesproken over de wijze waarop overheden in zijn algemeenheid klachten afhandelen waarbij hij conclusies trekt op grond van 30.000 telefoontjes en 14.000 ingediende klachten. Hij constateert dat overheid en burgers langs elkaar heen praten en elkaar niet in hun waarde laten. De overheid heeft geldstromen en regels als focus terwijl de burger gewoon fatsoenlijk behandeld wil worden. De overheid heeft te weinig oog voor waarden in de relatie, dat zorgt voor conflicten en wantrouwen. Hij trekt op grond van die constatering de conclusie dat de relatie tussen burger en overheid waardenloos is.

Politiek

Daar waar VVD Delft aanleiding ziet de bestaande regels of het gevoerde beleid ter discussie te stellen wordt de publiciteit gezocht, worden vragen aan het College van Burgemeester en Wethouders gesteld, problemen ter bespreking geagendeerd in raadscommissies en worden  initiatiefvoorstellen voorbereid.

Ronald Vuijk

Vicevoorzitter raadsfractie VVD Delft

Oorspronkelijk geplaatst op www.watkrijgtnederlandvandelft.nl

De burger kan ten allen tijd op basis van de wet zijn rechtspositie bepalen. De gemeentelijke verordening is gemeentelijke wetgeving.  Voor de rechtszekerheid is het van belang dat de burger kan weten wat zijn rechten en plichten zijn. Dat betekent dat de wet kenbaar en duidelijk hoort te zijn.

De burger zou uit de wet het bestuursoptreden kunnen voorspellen. Het legaliteitsvereiste schrijft immers voor dat het bestuursoptreden grondslag vindt in de wet, er een inhoudelijke normstelling in die wet hoort te staan en dat de overheid die wet ook toepast. Duidelijk mag zijn dat het zo mooi niet is. Beslissingsruimte in de wet leidt tot beoordelingsruimte en beleidsvrijheid. Delegatie van bevoegdheden tot versnippering en wisselende toepassing. Complexiteit maakt de lezing en het begrijpen van de wet moeizaam, zeker voor niet-juridisch geschoolden.

“Een ieder hoort de wet te kennen” is een bekend adagium. Daar hoort bij dat de wet kenbaar hoort te zijn. Niet alleen door die te lezen maar ook te begrijpen. Te complexe wetgeving met tegenstrijdige eisen hoort niet en als dat wel het geval blijkt te zijn hoort de overheid daarvoor de verantwoordelijkheid te dragen en niet de argeloze burger. Ik sta voor een de burger dienende overheid en niet een de overheid dienende burger. 

Tijdens een spreekuur kwam een situatie aan het licht waarbij de behandeling van een bouwaanvraag dreigde te worden opgeschort voor een jaar doordat een andere, iets eerder ingediende aanvraag voor een integrale milieuvergunning opschortende werking bleek te hebben voor alle lopende bouwaanvragen waarbij de vertraging voor de bouwaanvragen kon oplopen tot meer dan een jaar. Die integrale vergunning leek handig omdat je dan alle milieuvergunningen voor een heel complex in één keer regelt. De aanvrager en de gemeente hadden zich die opschortende werking bij aanvraag van beide vergunningen niet gerealiseerd. Dat is ook niet zo gek omdat die opschortende werking in de praktijk ook volstrekt onlogisch is, immers een beetje actieve organisatie is altijd wel ergens op zijn complex of in zijn gebouw aan het bouwen. Het was één wettelijk voorgeschreven regel in meer dan tachtig(!) pagina’s vergunningtekst die over het hoofd was gezien. Als de aanvrager tevoren had geweten dat het indienen van een milieuvergunningaanvraag zijn bouwvergunningaanvraag met een jaar zou vertragen had hij die integrale milieuvergunning nooit aangevraagd. Er was behoorlijk wat juridische creativiteit en ambtelijke moed voor nodig om ernstig verstoorde verhoudingen te voorkomen. Het is uiteindelijk goed terecht gekomen.

Delft, 29 maart 2010

Oorspronkelijk geplaatst op www.watkrijgtnederlandvandelft.nl

Centraal in de verschillende liberale geschriften staat de discussie over de rol van de staat. De standpunten lopen uiteen van het volledig afwijzen van welke staatsvorm dan ook (libertariers, ook anarcho-kapitalisten genoemd) via een beperkte nachtwakerstaat, tot de door veel hedendaagse liberalen voorgestane staat die een sociale markteconomie bevordert (Haar, Groenveld, Schie, & Sande, 2001). Ten principale hebben ook klassiek liberalen voor de staat naast een rol voor de bewaring/verzekering van de interne en externe veiligheid, altijd een rol weggelegd gezien in de zorg voor de infrastructuur. Dit zowel in fysieke zin (wegen, kanalen e.d.) als in de sociaal economische zin (garanties bij kredietverstrekking, sociale kassen bij de Rijkspostspaarbank e.d.) (Schie & Dupuis, 2008).

De industriële revolutie bracht naast een veel welvaart voor een beperkte groep ook een sterkte groei van het industriële proletariaat met zich mee. Juist deze bevolkingsgroep had weinig gewonnen bij de klassiek liberale economie: gebrekkige leef- en werkomstandigheden, weinig tot geen invloed op het bestuur, etc. Het is niet voor niets dat in deze periode het communistisch denken sterk opkwam en er her en der revoluties uitbraken (bijvoorbeeld 1948, naar aanleiding waarvan Karl Marx en Friedrich Engels hun Communistisch Manifest schreven). Maar ook in liberale kring groeide het verzet tegen de onmenselijke omstandigheden waarin een groot deel van de bevolking verkeerde. Daar waar schrijvers op aangrijpende wijze het lijden van het proletariaat in beeld brachten (bijvoorbeeld Dickens in Hard Times) begonnen de zogenoemde sociaal-liberalen te pleiten voor meer overheidsbemoeienis met de leefomstandigheden van de bevolking. (Haar, Groenveld, Schie, & Sande, 2001)

Veel sociale wetten spruiten voort uit initiatieven van liberale politici/partijen Wel is er meestal een principieel onderscheid tussen wetgeving van liberalen en die van bijvoorbeeld sociaal democraten. Liberalen zien sociale wetgeving zo mogelijk als een tijdelijke overbrugging van een periode waarin een individu buiten zijn schuld niet zelfvoorzienend kan zijn. Sociaal democraten zijn meer geneigd permanent voor bepaalde groepen van burgers te zorgen. (Schie & Dupuis, 2008)

Het is een misvatting te denken dat liberalen voor een zwakke staat zijn. Liberalen willen staatstaken inderdaad nauwkeurig afgrenzen, maar daar waar de staat een taak heeft willen ze hem ook goed toerusten voor de uitoefening ervan. Wetten en regels die naar liberale overtuiging noodzakelijk zijn, dienen krachtig te worden gehandhaafd. Het liberale streven de staat klein te houden, anders gezegd het aantal staatstaken te beperken, is des te relevanter na de twintigste eeuw waarin de staat alsmaar uitdijde. Aan de neiging van de staat autonoom te groeien, en neiging die door niet-liberale partijen slechts kunstmatig extra wordt gevoed, moet het hoofd worden geboden. In de huidige omstandigheden is het dringend nodig ruimte voor individuen te herwinnen (Schie & Dupuis, 2008).

De negentiende eeuwse liberale voorman Thorbecke nam maatregelen ter verbetering en ruimere toegankelijkheid van het onderwijs en tot uitbreiding van de burgerlijke armenzorg die bij een nachtwakerstaat niet zouden passen (Schie & Dupuis, 2008). Eind negentiende en begin twintigste eeuw won het sociaal liberale gedachtegoed duidelijk terrein. Nederland heeft haar eerste sociale wetgeving te danken aan het liberale kabinet Pierson (1897-1901). Die voerde onder meer de bekende eerste sociale wet in: het kinderwetje van Van Houten. (Haar, Groenveld, Schie, & Sande, 2001)

De hedendaagse liberaal en parlementslid Ton Elias zet zich in voor ondernemers en ziet daarbij een grote rol voor de overheid bij een hardere aanpak van spooknota’s. Anderzijds pleit hij voor opheffing van ondernemingsraden, verruimde mogelijkheden van willekeurige afschrijving, afschaffen van auteursrechten en versoepeling van het ontslagrecht (Weekers, 2009). Liberaal en parlementslid Frans Weekers wijst er op dat de tering naar de nering gezet moet worden omdat anders de rekening doorgeschoven wordt naar toekomstige generaties. De AOW leeftijd moet geleidelijk omhoog naar 67 jaar voor mensen die minder dan 40 jaar gewerkt hebben. De subsidie voor niet-werkende partners, de aanrechtsubsidie, moet worden afgeschaft.  Weekers ziet een krachtige rol voor de overheid in de bestrijding van de jeugdwerkloosheid omdat Nederland het zich niet permitteren om een hele generatie op te leiden voor de bijstand. (Weekers, 2009) Liberaal en parlementslid Ineke Dezentjé Hamming ziet een rol voor de overheid in de jeugdzorg en maakt zich zorgen over de wachtlijsten. Deze wachtlijsten zijn enorm opgelopen onder de eerste minister van Jeugd en Gezin. Anderzijds verzet zij zich tegen de jacht op risicogezinnen met waarbij alle ouders een vragenlijst moeten invullen. Het bewaren, bijhouden en inzage van die gegevens ziet zij als bezwaar omdat kinderen een ‘stempel’ kunnen krijgen waar zij levenslang niet meer vanaf komen. (Dezenté Hamming, 2009)

Delft, 28 maart 2009

Bibliografie

Dezentjé Hamming, I. (2009, september). Overheid creëert risicogezinnen. Liber. Ledenkrant van de VVD , p. 3.

Haar, E. v., Groenveld, K., Schie, P. v., & Sande, R. v. (2001). Cursus Liberale Theorieën. Den Haag: Haya van Somerenstichting.

Schie, P. v., & Dupuis, H. (2008). Liberale spiegel. Den Haag: Haya van Somerenstichting.

Weekers, F. (2009, september). Geef het MKB de ruimte! Liber. Ledenkrant van de VVD , p. 1.

Oorspronkelijk geplaatst op www.watkrijgtnederlandvandelft.nl

Het politieke en bestuurlijke werk kent veel onderhandelingsmomenten.Iedere politiek-bestuurlijke beslissing betekent een zeker touwtrekken tussen belanghebbenden. Beleidsbepaling, bezuinigingen, verdeling van personeel en van budgetten, toekenning van bevoegdheden, projecten, ruimte in gebouwen, secretariële ondersteuning, van automatiseringsfaciliteiten; het zijn allemaal kwesties waarbij onderhandelen een rol speelt (Mastenbroek, 1997). In de volksvertegenwoordigende gremia zoals Gemeenteraad, Provinciale Staten en Tweede Kamer komen daar presentatietechniek (Bessem, 1997) en discussietechniek (Bessem, Discussietechniek I en II, 1995) bij.

Onderhandelingen lijken op topsport.Pieter Winsemius vergelijkt onderhandelen met topsport en stelt dat je nooit een uitwedstrijd moet spelen. (Winsemius, 1988). Interpreteer managers ook als bestuurders en politici om het toe te passen in de politiek. Hij zegt daarover: “In de eerste plaats is het goed te onderkennen dat de meeste managers ten opzichte van beroepssporters relatieve amateurs zijn. Zij zijn veel minder echt doelgericht opgeleid, hun ervaring in wedstrijdverband op topniveau is vaak beperkter. Waarom zouden zij het beter doen in uitwedstrijden? Die ze bovendien niet steeds behoeven te spelen; er zijn geen spelregels behalve wellicht die van de beleefdheid die voorschrijven dat iedere ‘tegenstander’ even vaak uit als thuis moet ontmoeten. Daarom, al er belangrijke zaken op het spel staan en je bent niet heel zeker van je zaak, probeer dan een thuiswedstrijd te spelen. Houd die moeilijke vergadering op eigen terrein. Waar jij bepaalt wie waar zit; op welk moment de toon van het gesprek overgaat van wellevend naar zakelijk; wanneer de koffie voor de meest welkome onderbreking kan zorgen; wanneer je secretaresse komt ‘storen’ om je aan je overvolle agenda te herinneren.”

Onderhandelen vraagt inzicht in de machtsbalans.Er is veel over geschreven. Bijvoorbeeld over het versterken van de machtsbalans aan de onderhandelingstafel. Mastenbroek citeert Korda (Korda, 1975) die daarover op amusante wijze schrijft: “Machtige mensen worden nooit nat of vuil. Zelfs als het noodweer is en iedereen verschijnt verfomfaaid in natte kleding, verschijnen machtige mensen als bij toverslag onberispelijk. Bovendien stralen ze gezondheid en vitaliteit uit. En van transpireren hebben ze nooit last. Machtige mensen wachten nooit, ze laten anderen wachten. Ze beschikken altijd en op vanzelfsprekende wijze over een gerieflijke entourage; bij lunchafspraken bijvoorbeeld is er meteen, zelfs in stampvolle gelegenheden, een uitstekende tafel voor ze beschikbaar. Machtige mensen draaien geen telefoonnummers, ze gebruiken geen kopieermachines, tellen zelf geen cijfers op, typen niet en slijpen geen potloden. Het eerste teken van macht is vaak een aansluipende hulpeloosheid. Mensen die jarenlang zelf hebben gefotokopieerd, willen dat niet alleen meer doen, maar pretenderen zelfs dat ze het niet kunnen. Machtige mensen verschijnen en verdwijnen vaak onverwachts. Rustig en resoluut komen ze binnen. Ze handelen hun zaken af en plotseling zijn ze weer verdwenen. Op de één of andere manier hebben portiers, receptionisten en secretaresses geen vat op hen. Niemand houdt hen tegen, onaangekondigd benen ze binnen waar ze maar willen. Aardig is ook wat Korda beweert over aktetassen. Natuurlijk is er ook een machtsverschil in aktekoffers. Hoe groter de koffer, hoe minder macht de drager meestal heeft. Het laagste symbool is wel de monsterkoffer van de handelsreiziger, zware stukken bagage van dik vinyl. Aktekoffers die een compleet bureau onthullen als je ze openmaakt, compleet met dossiers en vloeiblad, dienen alleen om oudere dames in een vliegtuig te imponeren. Elegante, dunne aktekoffertjes, hoe duur en hoe fraai ze ook zijn, zien er altijd uit als het verjaardagscadeau voor de aankomende man die carrières moet maken. Aktekoffers van bewerkt leer zijn zinloos als machtsvertoon. Iemand die meer dan € 100.000 verdient hoort nooit iets bij zich te dragen.

Cor van der Klugt, oud president-directeur van Philips, vertelde in ‘Fortune’ het verhaal van zijn onderhandelingen met Akio Morita van Sony over samenwerking. Het ging over Philipstechnologie in ruil voor een gezamenlijke keus voor één productstandaard op het gebied van compact discs. Van der Klugt wist dat Morita graag binnen liep op het Philips kantoor in New York, dus besloot hij hem daar te ontmoeten. ‘Als ik hem was gaan opzoeken in Tokio, zou ik in de verdediging zijn geweest’. De daaropvolgende maanden onderhandelden zij verder aan boord van vliegtuigen, op een golfbaan in Tokio en op een zeiljacht op de Noordzee.

Onderhandelen is leuk.

Delft, 27 maart 2010

Bibliografie

Bessem, L. (1995). Discussietechniek I en II. Den Haag: VVD Haya van Someren stichting.

Bessem, L. (1997). Presentatietechnieken II. Den Haag: Haya van Somerenstichting.

Korda, M. (1975). Macht, hoe komt u er aan, wat doet u er mee? Regels van het spel om de macht. Baarn: Meulenhoff.

Mastenbroek, W. (1997). Onderhandelen. Utrecht: Uitgeverij Het Spectrum BV.

Winsemius, P. (1988). Speel nooit een uitwedstrijd. Topprestaties in sport en management. Amsterdam: Sijthoff.

Oorspronkelijk geplaatst op www.watkrijgtnederlandvandelft.nl

Voor zover er op de inrichting van het openbaar bestuur bezuinigd kan worden door die inrichting efficiënter en kleiner  te maken zie ik dat gebeuren met een herbezinning op het Huis van Thorbecke in samenhang met de WGR+ en de waterschappen als ook met een takendiscussie. Voor zover die takendiscussie leidt tot een kleiner wordende organisatie dan past dat in de opvattingen van de VVD voor een kleinere overheid en is dat mooi meegenomen. Ik kan mij voorstellen dat D66 het argument van de takendiscussie goed kan volgen omdat dit via een omweg alsnog kan leiden tot drastische hervormingen. Echt nieuw of progressief is het hervormen van provincies overigens niet te noemen. In de periode 1795 – 1813 zijn al verschillende pogingen gedaan om van de provinciale indeling af te komen om de band met het verleden te verbreken. Radicaal was enkel de verandering in 1848 door de liberaal Thorbecke met bijvoorbeeld direct kiesrecht voor ingezetenen en een eigen begroting met belastingheffing voor het genereren van provinciale inkomsten. (Prakke, 1989)

Een oplossingsrichting om tot herinrichting van het openbaar bestuur te komen is om de “eigen huishouding” van de provincie om te vormen tot een zogenoemde gesloten huishouding met wettelijk voorgeschreven taken.

Dan rijst dus eerst de vraag wat nu die huishouding precies is en waar die dan over gaat.

Het instellen en opheffen van de provincies is in de Grondwet opgedragen aan de wetgever. De Grondwet regelt verder dat de bevoegdheid tot regeling en bestuur “inzake hun huishouding” aan hun besturen wordt “overgelaten”. Het woordgebruik “overgelaten” staat voor een principiële keuze: “de grondwetgever “verleent” die bevoegdheid niet, maar constateert dat de provincies die van oudsher bezitten. Het begrip “huishouding” had voor Thorbecke destijds een duidelijke betekenis in de “driekringenleer”. De nationale huishouding werd gevoerd door vijf ministeries: binnenlandse zaken en justitie, financiën, buitenlandse zaken, kolonien en oorlog. De provinciale huishouding richtte zich op waterschaps- en waterstaatszaken en met interlokale land- en vaarwegen. De gemeenten zorgden voor de bruggen, veren, kaden, straten, openbare orde, gezondheid en goede zeden. De kosten van de eigen huishouding werd gedragen door de ingezetenen. In de loop van de tijd werd duidelijk dat de huishouding een open, dynamisch begrip is, waarvan de grenzen niet in de Grondwet of de Provinciewet kunnen worden gegeven. Telkens wanneer een hogere wetgever regelend optreedt, trekt hij datgene waarop die regelgeving betrekking heeft binnen de sfeer van de eigen huishouding en ontrekt het aan de huishouding van de lagere wetgever. De huishouding laat zich dan ook slechts negatief omschrijven: tot de provinciale huishouding behoort dat terrein dat niet door een hogere wetgever is betreden. (Akkermans, 1987)   

De wetgever regelt in de Provinciewet dat de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de provincie aan het aan het provinciebestuur wordt overgelaten. De vrije bevoegdheid tot regeling en bestuur (autonomie), en de mogelijkheid dat regeling en bestuur door een hogere overheid gevorderd kunnen worden (medebewind), vormen de wezenskenmerken van de bevoegdheid van het provinciale bestuur. (Kummeling & Modderkolk, 2004) Deze regeling sterkt mij in de overtuiging dat een kerntakendiscussie met een mogelijke  vermindering van taken als gevolg eerst in Provinciale Staten gevoerd moet worden.

Voor zover de taken van de provincie door de wetgever beperkt gaan  worden is een grondwetswijziging en een wetswijziging nodig. Dit is een krachtig argument  om mij aan te sluiten bij eerdere opmerkingen van premier Balkenende die stelde dat de provincies zelf moeten veranderen. (Bouwmans, 01-10-2009)

De provincie Zuid-Holland volgt inmiddels de sturingsfilosofie van de Provincie Nieuwe Stijl om de provincie in te richten als een slagvaardige, daadkrachtige en uitvoeringsgerichte bestuurslaag. De nadruk ligt op versterking van de hoofdtaken en de bijbehorende veranderingen in bestuurlijk en ambtelijk handelen. Die hoofdtaken liggen met name op ruimtelijke omgevingstaken inclusief cultuurtaken (het zogenaamde integrale omgevingsbeleid) en de wettelijke taken ten aanzien van sociaal maatschappelijke vraagstukken zoals jeugdzorg en tweedelijns ondersteuning van gemeenten. Centraal staan bovengemeentelijke verdelingsvraagstukken in de fysieke ruimte waarbij het dan gaat om coördinatie en geschilbeslechting. Bij het versterken van de hoofdtaken wordt vooral aandacht gegeven aan bestuurskracht, veiligheid en ruimtelijke kaders. (Zuid-Holland, 2009)

Mij lijkt het provinciebestuur uitstekend in staat om een kerntakendiscussie eerst zelf goed te voeren.

Delft, 26 maart 2010

Bibliografie

Akkermans, P. (1987). DE GRONDWET Een artikelsgewijs commentaar. Zwolle: W.E.J. Tjeenk Willink.

Bouwmans, H. (01-10-2009). Premier: 'Provincies moeten veranderen'. Binnenlands Bestuur .

Kummeling, H., & Modderkolk, A. (2004). TEKST & COMMENTAAR Gemeentewet Provinciewet. Deventer: Kluwer.

Prakke, L. (1989). Handboek van het Nederlandse staatsrecht (Van der Pot-Donner). Zwolle: W.E.J. Tjeenk Willink.

Zuid-Holland, P. S. (2009). Begroting 2010. Den Haag: Provincie Zuid-Holland.

Oorspronkelijk geplaatst op www.watkrijgtnederlandvandelft.nl

Kennisinstituten als de Technische Universiteit Delft, Deltares, TNO, UNESCO-IHE en het Hoogheemraadschap Delfland dragen bij aan de economie van Delft en de regio. Delft zoekt de samenwerking en afstemming in de watersector onder de naam Delft Blue Technology en kan de waterkennis zichtbaar maken in het Watercentrum. De samenwerking kan verder gestimuleerd worden door het ontwikkelen van een water- en deltatechnologie cluster op Science Port Holland. Tenslotte kunnen ook de technostarters van Yes!Delft mee doen. Paradepaard in de zichtbaarheid kan de zijn de jaarlijkse waterconferentie om de Delftse waterkennis wereldwijd te etaleren.

We missen nog een echte Europese samenwerkingsambitie. De KIC Klimaat[1]vormt de opmaat om de nationale ‘bakstenen’ onderzoeksfaciliteiten in de water- & deltatechnologie opgenomen te krijgen in de volgende European Roadmap for Research Infrastructures van het European Strategy Forum on Research Infrastructures (ESFRI). Water- & deltatechnologie komt in die roadmap niet voor. In dat verband is het goed te realiseren dat het zwaartepunt van de nationale onderzoeksinfrastructuur in Water- & deltatechnologie in Delft ligt.

Grootschalige onderzoeksfaciliteiten zijn van onschatbaar strategisch belang voor de Nederlandse kenniseconomie en voor een bloeiend innovatieklimaat. Daarvoor zijn vier argumenten aan te voeren (Velzen, 2008): Grootschalige onderzoeksfaciliteiten zijn de essentiële gereedschappen voor wetenschappelijke vooruitgang en voor het verrichten van toponderzoek, hebben een groot maatschappelijk en economisch belang, leiden tot een concentratie van menselijk kapitaal en fungeren als knooppunt. De gedachten achter de roadmap zijn vanuit deze argumentatie bezien voor Delft niet alleen van belang voor Water & deltatechnologie maar ook voor Medical Delta en de biotechnologie.

De grote vraag is nu hoe je op de roadmap komt. Dat is een onduidelijk proces, gebaseerd op een afweging van nationale en Europese belangen, wetenschappelijke consensus en schaalgrootte. Economische belangen spelen in Nederland ten onrechte vooralsnog een ondergeschikte rol. Ik ben van mening dat economische belangen wel een rol moeten spelen en kom daar later dit jaar nog verder op terug. In deze eerste tekst verken ik slechts de diepere achtergrond achter de Roadmap opdat wij bij de uitwerking precies kunnen begrijpen hoe, bij wie en met welke argumenten de lobby gevoerd moet worden.

In 2006 verscheen in opdracht van de Europese Commissie de eerste Europese roadmap (ESFRI, 2006). De opdracht die in 2004 werd verleend luidde:

“In the context of developing Research Infrastructures of European interest, the Council of the European Union welcomes the development of a strategic roadmap for Europe in the field of Research Infrastructures and the role of the European Strategy Forum for Research Infrastructures (ESFRI) in this context. This roadmap should describe the scientific needs for Research Infrastructures for the next 10-20 years, on the basis of a methodology recognised by al stakeholders, and take into account input from relevant inter-governmental research organisations as well as the industrial community. The Council stresses that this roadmap should identify vital new European Research Infrastructures of different size and scope, including medium-sized infrastructures and those in the fields of humanities and bio-informatics, such as electronic archiving systems for scientific publications and databases.

Op verzoek van de Minister van OCW is op 9 juli 2007 de Commissie Nationale Roadmap Grootschalige Onderzoeksfaciliteiten ingesteld. De Commissie presenteerde in 2008 een advies met 25 grootschalige onderzoeksfaciliteiten waarvan naar het oordeel van de Commissie de bouw en exploitatie van belang zijn voor de vitaliteit en het innovatief vermogen van het Nederlandse wetenschap systeem. Water & deltatechnologie komt in die advies niet voor.

In een recent gesprek met de Koninklijke Academie voor Wetenschappen (KNAW) proefde ik enig momentum en enthousiasme voor Water & deltatechnologie. De KNAW vertegenwoordigt Nederland in het ESFI.

Er is echter een lange politieke en bestuurlijke weg te gaan voor dat alle neuzen dezelfde kant opstaan.

Delft, 25 maart 2010

Bibliografie

ESFRI. (2006). European Roadmap for Research Infrastructures, Report 2006. Brussel: European Strategy Forum on research Infrastructures (ESFRI).

Velzen, W. v. (2008). Nederlandse Roadmap Grootschalige Onderzoeksfaciliteiten. Amsterdam: Commissie Nationale Roadmap Grootschalige Onderzoeksfaciliteiten.

Oorspronkelijk geplaatst op www.watkrijgtnederlandvandelft.nl

Stadsregio

De geschiedenis van de huidige stadsregio’s kent een belangrijk ijkpunt in 1994. Duidelijk was dat een meer verplichtende vorm van samenwerking tussen gemeenten in enkele regio’s noodzakelijk was. Daarom trad in 1994 de kaderwet ‘bestuur in verandering’ in werking. Deze tijdelijke wet is van toepassing op de samenwerkingsgebieden rond de steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven, Helmond, Arnhem/Nijmegen en Enschede/Hengelo: de huidige zeven stadsregio ’s. Gemeenten gingen ‘verplichtend’ in regionaal verband een aantal taken op het terrein van ruimtelijke ordening, volkshuisvesting, verkeer en vervoer, economische zaken en milieu uitvoeren. Lokale en regionale belangen werden hierbij tegen elkaar afgewogen.

Het VVD Delft verkiezingsprogramma vermeld praktisch niets over formele regionale samenwerking. Politiek leeft het niet erg. (Valkenburg, 2009)

Drukte

Met de komst van de stadsregio werd het in de Randstad bestuurlijk gezien wel er druk. Het terugdringen van de bestuurlijke drukte valt echter tegen. In de periode 2002-2006 ontdekten bestuurders van de Randstad dat in Europees opzicht de Randstad op benchmarklijstjes naar beneden aan het vallen was. In 2005 riep de fameuze bestuurlijke Holland Acht  in een Manifest op tot drastische modernisering van het bestuur van de Randstad. Toenmalig minister Remkes stelde de Commissie Kok (Kok, 2007) in die over deze kwestie moest adviseren. Daarna barste het gekrakeel over de super Randstad provincie los en ging het over welke provincie met welke andere provincie in een nieuw bestuur mocht. De Holland Acht is inmiddels verdwenen, het midden bestuur is gebleven en premier Balkenende verklaarde in 2009 geen trek te hebben in grote bestuurlijke reorganisaties (Bouwmans, 01-10-2009).

Urgentie

Voormalig VVD fractievoorzitter in de Provinciale Staten van Zuid-Holland, Frederik van der Dussen, ging destijds dieper in op de inhoud. Zijn analyse is nog steeds actueel. Tot een aantal jaren geleden behoorde de Randstad met zijn twee mainports bij de top van de grootstedelijke regio’s in Europa. In 1999 nam de Randstad Holland tussen twintig vergelijkbare Europese grootstedelijke regio’s nog de vijfde plaats in met de groei van de welvaart. Vier jaar later was die groei gekelderd naar een 19e plaats, de één na laatste. Een belangrijke oorzaak van die daling is volgens een groeiende groep bestuurders en politici het ontbreken van een slagvaardige bestuursstructuur. De Randstad is een onoverzichtelijke bestuurlijke lappendeken: vier provincies, vier grootstedelijke regio’s, vier grote steden en ruim honderd veertig steden en plattelandsgemeenten. Niemand heeft de bevoegdheid om zelfstandig voor de Randstad bestuurlijk belangrijke besluiten te nemen. Inmiddels weet ik dat het gebruikelijk is om eens in de tien tot vijftien jaar te proberen het midden bestuur fundamenteel te hervormen en bijvoorbeeld de provincies op te heffen. Al honderden jaren is dit tragisch tot mislukken gedoemd, het huis van Thorbecke zit kennelijk robuuster in elkaar dan sommigen denken. Het geeft dan ook blijk van groot optimisme om het nog weer eens te proberen. Het is moedig en, gezien de heersende problematiek, ook te prijzen.

Economie

Delft heeft bijvoorbeeld in deze discussie veel te verliezen en een wereld te winnen. Er liggen grote kansen. Delft is een historische stad met een universiteit. Onze stadsstrategie Delft Kennisstad met de mooie slogan “Delft creating history” kan succesvol verder ontwikkelen in een bestuurlijke omgeving waarin gezamenlijk keuzes worden gemaakt. Liggend op de as Leiden, Den Haag, Rotterdam en Dordrecht  komt het aan op goede bestuurlijke afspraken over profilering en bijbehorende investeringen in bijvoorbeeld Medical Delta, Water&deltatechnologie, medische biotechnologie, witte biotechnologie  en ICT. Het Stadsgewest Haaglanden is een podium, het Platform Zuidvleugel past beter. Hier wringt alleen de schaal van Delft: net te klein! Delft zit in het Platform Zuidvleugel niet zelfstandig bestuurlijk aan tafel. Het aantrekken van buitenlandse investeringen voor de kenniseconomie kan niet lokaal uitgevoerd worden.

Evaluatie WGR+

Het Stadsgewest Haaglanden is een regionaal openbaar lichaam. Het functioneert op basis van de Wijzigingswet Wgr+ (2005).  Volgens deze wet is het Stadsgewest een `gemeenschappelijke regeling` en een zelfstandige rechtspersoon. Het bestuur van het Stadsgewest bestaat uit drie bestuursorganen:  het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de voorzitter. Het bestuur wordt ondersteund door een aantal commissies. Het dualisme is niet van toepassing.

De samenwerking in de ‘Kaderwetgebieden’ heeft volgens Nijpels zonder twijfel meerwaarde. In de periode 2002-2006 werd een proces in gang gezet om vooral deze zeven regio’s een nieuwe sterkere wettelijke basis te geven. Met de vaststelling van de WGR+ in november 2005 in de Eerste Kamer zijn de zeven stadsregio’s, waaronder Haaglanden letterlijk en figuurlijk een feit geworden. De aanpak van regionale opgaven die de gemeenten in de stedelijke gebieden de komende jaren moeten uitvoeren, zoals de planning van nieuwe woongebieden, de verbetering van de bereikbaarheid, de aanleg van bedrijventerreinen, groengebieden, fietspaden, tram- of buslijnen, wordt in 2010 geëvalueerd (Nijpels, 2009).

De position paper ‘Delft en Haaglanden: met elkaar verbonden’ van de delegatie vorm het inhoudelijk kader, waarbinnen de Delftse delegatie opereert en de Delftse belangen waarborgt (Kiela, september 2007). In de regio Haaglanden waren voor Delft de volgende onderwerpen politiek-bestuurlijk relevant: Provinciale Structuurvisie (PSV), Technologisch Innovatief Complex Delft (TIC), MIRT-verkenning Haaglanden Groenfonds Haaglanden, Watergebonden bedrijvigheid,  Overige verkeerszaken en Bestuurlijke Vernieuwing AB Haaglanden. (Kroon, 2010)

Voor mij is als liberaal verdedigbaar dat de bestuurskracht van stadsregio op de kerntaken (Haaglanden, 2004) verder versterkt kan worden waarbij de meerwaarde per kerntaak voortdurend opnieuw bewezen moet worden en anderzijds dat het dan wel bij die kerntaken moet blijven.

Het debat kan voortgezet worden.

Delft, 23 maart 2010

Bibliografie

Bouwmans, H. (01-10-2009). Premier: 'Provincies moeten veranderen'. Binnenlands Bestuur .

Haaglanden. (2004). Het perspectief. De taken van het stadsgewest Haaglanden ook na de Kaderwet bestuur in verandering. Den Haag: Sector Algemene Zaken van het Stadsgewest Haaglanden.

Kiela, P. (september 2007). Delft en Haaglanden: Vrijheid in verbondenheid, het geheel is meer dan de som der delen. Delft: Haaglanden delegatie van de gemeenteraad van Delft.

Kok, W. (2007). Advies van de Commissie Versterking Randstad (Commissie Kok). Zoetermeer: FWA.

Kroon, G. (2010). Verslag van de Delftse delegatie in Haaglanden over de periode 2006-2010. Delft: Delftse delegatie Haaglanden.

Nijpels. (2009). De stille kracht. Over de noodzaak van stadsregio's. Den Haag: Commissie toekomst stadsregionale samenwerking van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG).

Valkenburg, W. v. (2009). Delft kan beter! Haalbaar en betaalbaar. Delft: VVD Delft.

Oorspronkelijk geplaatst op www.watkrijgtnederlandvandelft.nl

Pauljan lichtte zijn stelling toe: “Zoals veel politici heb je veel woorden nodig om weinig te zeggen. Je geeft een aardige samenvatting van het recente publieke debat over de bestuurlijke drukte in de Randstad - met goede argumenten voor afschaffing van de provincies in hun huidige vorm - maar zegt niet duidelijk waarom je de noodkreten van de Holland Acht en de Commissie Kok niet serieus neemt. Balkenende en bestuurlijke vernieuwing zijn nooit goed samen gegaan; waarom sluit jij je daar 'vooralsnog bij aan' zonder nadere toelichting?”

Met genoegen laat ik mij door Pauljan uitdagen tot een verdere aanscherping van standpunten en argumenten. Het is een discussie die ook binnen de VVD in Zuid-Holland in volle omvang vanuit een grote betrokkenheid en met passie wordt gevoerd.

Voor zover de noodkreten van de Holland Acht en de Commissie Kok gingen over het opschalen van de vier Randstadprovincies zijn die niet opgevolgd. Ik volg de opvatting van Balkenende dat hij niet voornemens is een grote bestuurlijke reorganisatie uit te voeren.

Daarvoor voer ik drie argumenten aan.

Een historisch argument.Het provinciaal bestuur is als bestuurslaag ouder dan de rijksoverheid en heeft alleen daarom al een zeker bestaansrecht. Ik kan mij goed voorstellen dat juist dit historisch argument voor D66 niet zwaar weegt omdat zij juist bijna een halve eeuw geleden opgericht zijn om het bestel grondig te vernieuwen. Ik ben meer realist en constateer dat vele pogingen om de provincies ten grave te dragen juist vanwege historische sentimenten zijn mislukt.

Een staatkundig argument. De noodzaak tot bezuinigen vind ik geen zelfstandig argument, maar van bij komende aard. Voor zover er op de inrichting van het openbaar bestuur bezuinigd kan worden door die inrichting efficiënter en kleiner  te maken zie ik dat gebeuren met een herbezinning op het Huis van Thorbecke in samenhang met de WGR+ en de waterschappen als ook met een takendiscussie. Voor zover die takendiscussie leidt tot een kleiner wordende organisatie dan past dat in de opvattingen van de VVD voor een kleinere overheid en is dat mooi meegenomen. Ik kan mij voorstellen dat D66 dit argument goed kan volgen omdat dit via een omweg alsnog kan leiden tot drastische hervormingen.

Een machtsargument.Wanneer de Randstad één provincie of landsdeel wordt, ontstaat de facto een tweedeling van Nederland. Een rijk, economisch sterk deel en een arm, economisch zwak deel. Een dichtbevolkt deel en een leeglopend deel. Het gevolg is dat de ene deel van het land nadrukkelijk de hand moet gaan ophouden bij het andere deel. Dat zou je niet moeten willen, ik kan mij ook niet voorstellen dat D66 hier voor is.

Als voorbeeld voor waar het toe kan leiden. De drie argumenten laten bijvoorbeeld ruimte voor een Gebiedsautoriteit met specifieke taken om de lokaal, regionaal en provincie overstijgende maatschappelijke problemen van de Randstad op het gebied van ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer als ook economische ontwikkeling aan te pakken. De provincies vormen de bestuurlijke dragers van die gebiedsautoriteit. 

 Concluderend ben ik dus voor een kerntakendiscussie voor de provincies en een herbezinning op het Huis van Thorbecke. De provincie kan na die takendiscussie bijvoorbeeld  afscheid nemen van de grondwettelijk geregelde “eigen huishouding” en krijgt een afgebakende set taken, passend in een logisch bestel met de EU, het rijk en de gemeenten. In plaats van een landsdeel of provincie Randstad zie ik eerder een specifieke gebiedsautoriteit met afgebakende taken ontstaan.

Het spreekt vanzelf dat na twee inspirerend gestelde vragen van Pauljan Kuijper er nu wel een bijzonder nieuwsgierigheid ontstaat naar zijn opvattingen over het middenbestuur.  

Delft, 22 maart 2010

Oorspronkelijk geplaatst op www.watkrijgtnederlandvandelft.nl